LE PROPHETE: WORKS FOR FOUR HANDS

Stephanie McCallum & Erin Helyard (pianos)

De enige manier om in de negentiende eeuw naar de nieuwste symfonie of opera te luisteren, was door een live-uitvoering te zoeken of deze thuis uit te voeren met een pianopartner, à quatre mains. Zo is er een enorme hoeveelheid vierhandige literatuur uit de periode van de jaren 1820 tot en met de jaren 1930.

Traditionele werken domineren dit repertoire grotendeels: opera's, symfonieën en kamermuziek werden massaal voor vierhandig bewerkt door zowel bekwame als minder bekwame musici. Maar er waren ook werken die net in dit medium waren gecomponeerd, en vierhandig spel was te horen in de huiskamer (de natuurlijke omgeving), maar ook in de relatief nieuwe omgeving van het concertpodium.

De alomtegenwoordigheid en populariteit van het vierhandige pianospel betekende dat het nationale, sociale en economische grenzen overschreed. Als zodanig was het pianoduet een krachtige culturele plek waar angsten over gender, nationaliteit, arbeid en plezier centraal stonden. Adrian Daub heeft in Four-Handed Monsters: Four-Hand Piano Playing and Nineteenth-Century Culture op briljante wijze negentiende-eeuwse en vroege twintigste-eeuwse romans onderzocht op sporen van hoe het pianoduet omging met degenen die hen speelden en ernaar luisterden. Daub betoogt op basis van een rijke en provocerende bron van primaire literatuur dat het vierhandig pianospelen negentiende-eeuwse kwesties van subjectiviteit, gemeenschap, erotiek, nationalisme en consumentisme theatraal maakte.

Een van de meest overtuigende argumenten in Four-Handed Monsters is Daubs onderzoek naar hoe vierhandige muziek een bijzondere en bijzondere relatie had met consumptie en commodificatie. Als de "proto-cd van de negentiende-eeuwse huiselijke cultuur" werd vierhandige muziek inderdaad massaal geproduceerd en gretig geconsumeerd. De kerstverlanglijst van de negentienjarige Friedrich Nietzsche uit 1863 vermeldt bijvoorbeeld: "(1) Het Grote Duo van F. Schubert, gearrangeerd voor vierhandig; (2) Düntzers uitgave van Goethes lyrische gedichten." Vierhandige muziek en de uitvoering ervan vormden ongetwijfeld een van de belangrijkste en invloedrijkste componenten van de transnationale muziekcultuur van de negentiende eeuw. Je zou kunnen stellen dat het, vanwege zijn wijdverbreide invloed, als de meest doordringende en belangrijke kan worden beschouwd.

Charles Alkan (1813-188):
 9 Préludes, Op. 66 (1867) (arr. Jose Vianna da Motta 1906)

Giacomo Meyerbeer (1791-1864):
 Le Prophète Ouverture (ca. 1850) (arr. Charles-Valentin Alkan)

Ignaz Moscheles (1794-1870):
 Hommage à Weber, Op. 102 (1842)