Viatore / Distant Light / Voices

Stanko Madic (violin) & Münchner Rundfunkorchester, Ivan Repusic

De schoonheid die de Letse componist P?teris Vasks in zijn werken oproept, zou niet mogelijk zijn zonder de ervaring van geweld en wreedheid in deze wereld. Hij groeide op in slavernij en werd onderworpen aan de represailles van de Russische culturele doctrine vanwege zijn geloof en artistieke opvattingen. Zijn vader, een baptistische dominee, werd beschouwd als een "vijand van de staat." Zijn thuisland stond onder Sovjet controle. Zo ontwikkelde Vasks een visie van vrijheid en subtiel protest in zijn muziek. Met de zogenaamde "zingende revolutie" begonnen de landen van de van oudsher koorrijke Oostzee hun onafhankelijkheid van de Sovjetoverheersing. Vasks expressieve, directe en vaak opzettelijk eenvoudige muziek werd al snel de spreekbuis van het lang onderdrukte Letse volk, en gaf de natie een trotse stem die over de hele wereld werd gehoord. Vandaag de dag is P?teris Vasks een van de bekendste componisten uit de Baltische staten van de voormalige Sovjet-Unie, naast Arvo Pärt en Erkki Sven-Tüür.

De werken op deze CD zijn geschreven voor strijkorkest: zijn eerste symfonie "Balsis - Stimmen" (1991), het beklijvende vioolconcert "T?l? gaisma - Fernes Licht" (1996 / 97) en het aan Arvo Pärt opgedragen stuk "Viatore" (de reiziger; 2001) - dit laatste in een bewerking voor elf strijkers solo door dirigent, kerkmusicus en arrangeur Stefan Vanselow. Het Radio Orkest van München speelt onder leiding van zijn chef-dirigent Ivan Repuši?; de solist in het vioolconcert is Stanko Madi?, eerste concertmeester in het Radio Orkest van München In de kritieke fase van de emancipatie van de Baltische staten van de Sovjet-Unie werd de eerste symfonie "Balsis" geschreven in opdracht van het Ostrobothnisch Kamerorkest en op 8 september 1991 in Kokkola, Finland, in première gebracht. De drie delen zijn gewijd aan de stemmen van de stilte, de stemmen van het leven en de stem van het geweten. - Het concerto voor viool en strijkorkest "T?l? gaisma" (Distand Light), geschreven in opdracht van de Salzburger Festspiele, is opgedragen aan Gidon Kremer, die het samen met de Kremerata Baltica op 10 augustus 1997 in Salzburg in première bracht. Het is een contrasterend klankepos met drie grote virtuoze solocadensen, tonale akkoordvlakken, volksklanken en vol dramatische gebaren. - Viatore, het eerbetoon aan Arvo Pärt uit 2001, beschrijft de mens in de eenzaamheid van zijn bestaan als een rusteloze zwerver: van zijn aankomst in de wereld, het opgroeien en de eerste liefde tot zijn uiteindelijke verdwijning

De opnamen zijn eind juni 2020 in München gemaakt met inachtneming van de regels inzake spatiëring en hygiëne die in verband met de COVID-19-pandemie waren uitgevaardigd. Dit was mogelijk dankzij de kamermuzikale bezetting van de strijkers van de geselecteerde werken - en dankzij de afstand tussen de musici en de structureel-functionele voorzorgsmaatregelen zoals gescheiden schijven en gescheiden microfoons in de BR-studio.

Vasks:
 Viatore (Arr. S. Vanselow)
 Violin Concerto "Distant Light"
 Symphony No. 1 "Voices"

"This is a heartfelt, rooted performance of [Distant Light] from the Munich Radio Orchestra and its concertmaster that may well prove a front runner in a field more competitive than that of any other concerto by a living composer. There is a strong sense of narrative sound from Repuši?’s orchestra but also from Madic´, whose control of vibrato and tone colour ranges from nervous intensity to still radiance."
Gramophone Magazine - February 2021