Das Lied von der Erde (2002)

Waldemar Kmentt (tenor) & Janet Baker (mezzo-soprano) & Symphonie-Orchester des Bayerischen Rundfunks, Rafael Kubelik

In 1907 werd Mahlers leven door verschillende tegenslagen op zijn kop gezet: hij moest als directeur van de Hofoper aftreden vanwege toenemende meningsverschillen met de Weense muziekwereld en vanwege antisemitische vijandigheden, zijn geliefde dochter Maria Anna stierf een pijnlijke dood aan difterie, en ook bij hemzelf werd een ernstige hartaandoening vastgesteld, waardoor hij aan een spoedige dood moest denken. In deze kwetsbare toestand oefende een gedichtenbundel van de schrijver Hans Bethge een bijzondere fascinatie op hem uit. „De Chinese fluit“, een bundel van 80 gedichten naar oud-Chinese bronnen, draait om de thema’s schoonheid en melancholie, uit de hand gelopen dronkenschap en het plotselinge besef van vergankelijkheid. Mahler selecteerde zeven gedichten en creëerde daaruit zes muzikale beelden (het „Afscheid“ omvat twee beelden) voor een tenor- en een altstem en orkest. Met het ‘Lied van de aarde’ slaagde hij erin het vocale en het symfonische volmaakt te versmelten. Zelf noemde hij het ‘Lied van de aarde’ ‘het meest persoonlijke dat ik ooit heb geschreven’. Rafael Kubelik en het Symfonieorkest van de Beierse Omroep verkennen ook hier – net als in vele symfonieën die bij audite zijn verschenen – alle facetten van Mahlers expressiviteit, zonder te vervallen in hol pathos. Ook de solisten Janet Baker en Waldemar Kmentt slagen met glans in deze evenwichtsoefening. Het werk verschijnt in een live-opname uit de Herkulessaal van de Residenz in München van 27 februari 1978.

Gustav Mahler (1860 - 1911): Das Lied von der Erde In 1907 werd Mahlers leven door verschillende noodlottige gebeurtenissen op zijn kop gezet: hij moest zijn functie als directeur van de Hofopera opgeven vanwege toenemende meningsverschillen tussen hemzelf en de Weense muziekwereld en vanwege antisemitische vijandigheden; zijn geliefde dochter Maria Anna stierf op hartverscheurende wijze aan difterie; en bij hemzelf werd een ernstige hartaandoening vastgesteld die hem deed denken aan zijn eigen naderende dood. Een dichtbundel van de schrijver Hans Bethge oefende in deze kwetsbare toestand een bijzondere fascinatie op hem uit. „De Chinese fluit“, een bundel van 80 gedichten gebaseerd op oude Chinese bronnen, draait om de thema’s schoonheid en melancholie, overmatige dronkenschap en het plotselinge besef van de vergankelijkheid van het leven. Mahler selecteerde zeven gedichten en creëerde daaruit zes muzikale beelden (het „Afscheid“ combineert twee beelden) voor tenorstem, altstem en orkest. Met „Das Lied von der Erde“ (Het Lied van de Aarde) slaagde hij erin de vocale en de symfonische elementen volledig te versmelten. Zelf noemde hij ‘Das Lied von der Erde’ ‘het meest persoonlijke werk dat ik ooit heb geschreven’. Rafael Kubelik en het Symfonieorkest van de Beierse Radio verkennen hier, net als in vele symfonieën die al door audite zijn uitgebracht, de expressiviteit van Mahler tot in de diepste krochten, in al haar facetten en zonder te vervallen in hol pathos.

Gustav Mahler (1860 - 1911):
 Das Lied von der Erde

Recensies:
"In een werk waar het niet ontbreekt aan uitstekende opnames behoort deze tot de beste, en ik zal niemand tegenspreken die na het beluisteren van deze uitvoering ervan overtuigd is dat er geen betere bestaat.
Classics Today, Artistieke / Geluidskwaliteit: 10 / 10

"Deze live-opname vormt een echte aanvulling op de Kubelik-discografie, want ‘Das Lied von der Erde’ ontbreekt in zijn studio-Mahler-cyclus.? Kubeliks interpretatie behoort ongetwijfeld tot de meest gedenkwaardige opnames van dit ontroerende werk.? Met Janet Baker en Waldemar Kmentt beschikte hij over twee uitmuntende solisten.?"
FonoForum 11/02