Actus Tragicus: Cantatas BWV 106, 150, 131, 12 (2016)

Vox Luminis, Lionel Meunier

Het jaar wordt in stijl afgesloten met een programma cantates van J.S. Bach, uitgevoerd door Vox Luminis. Het Belgische ensemble onder leiding van bas Lionel Meunier wordt inmiddels erkend als een van de meest vooraanstaande vocale ensembles ter wereld, met name vanwege hun interpretaties van Duitse barokke geestelijke muziek. Hun opname van werken van de voorouders van J.S. Bach op Ricercar (RIC347) won vele prijzen. Vox Luminis waagt zich nu aan Johann Sebastian Bach zelf, met een programma cantates gecomponeerd in 1707/1708, die daarmee tot de vroegste werken van de componist behoren. Bijzonder opvallend is de aangrijpende cantate ‘Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit’ (“Gods tijd is de beste tijd van alle tijden”) BWV 106, ook bekend als de ‘Actus tragicus’, die werd gecomponeerd voor een begrafenis.

Bach was dus nog maar tweeëntwintig jaar oud toen hij deze cantate schreef, die begint met een diep ontroerende dialoog voor blokfluiten en verdergaat met het al even vurige koor ‘Gottes Zeit . . .’

Johann Sebastian Bach (1685-1750):
 Cantata BWV106 'Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit' (Actus tragicus)
 Cantata BWV12 'Weinen, Klagen, sorgen, Zagen'
 Cantata BWV131 'Aus der Tiefe rufe ich, Herr, zu dir'
 Cantata BWV150 'Nach dir, Herr, verlanget mich'

Recensies:
"Drie van de vier cantates op deze cd behoren tot de vroegste die Bach heeft gecomponeerd. Hij was in de ontstaanstijd (1707) begin twintig, vroeg zijn werkgever vier weken verlof, liep 470 kilometer van Arnstadt naar Lübeck om de door hem bewonderde Buxtehude te kunnen horen, bleef vier maanden weg, raakte in conflict met het stadsbestuur en vertrok naar Mühlhausen om daar als organist in de Blasiuskerk te werken. De cantate die later de bijnaam Actus tragicus heeft gekregen, is waarschijnlijk gemaakt voor een begrafenis. Het gaat om een meditatie over de kruisdood van Christus, die door naar de aarde af te dalen de mensheid heeft verlost. Ook in de andere cantates maakt treurnis geleidelijk plaats voor berusting en een glimp van hoop. Alleen Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen is van een latere datum (1714), toen Bach concertmeester aan het hof van Weimar was. Bij al die toch overwegend droevige klanken in een lage stemming hebben de oren op den duur de neiging wat slap te gaan hangen, maar de musici van Vox Luminis weten als correcte begrafenisondernemers steeds een gepaste toon te vinden in intieme bezettingen met maximaal acht zangers en negen instrumentalisten."
Bron: KLASSIEKE ZAKEN MAGAZINE 1-2017

"Vox Luminis maakt zijn naam waar met heldere, zachte texturen die doen denken aan 17e-eeuwse devotionele retoriek... de individuele stemmen en instrumenten vormen een opmerkelijk kristalhelder landschap. Emotionele ingetogenheid zorgt ook voor een aantal oorstrelende momenten."
Bron: Gramophone Magazine - February 2017

“Er zijn veel mooie momenten in dit programma van vier vroege cantates van Bach...de ernst waarmee Lionel Meunier en Vox Luminis dit werk benaderen is duidelijk, en de bezetting is ideaal”
Bron: BBC Music Magazine - March 2017BBC Music Magazine - March 2017 ****