Small Change (1976/2018)

Dat deze jonge, mysterieuze man uit Pomona, Californië, een uitzonderlijke zanger en songwriter was na "Closing Time" was het al duidelijk dat een buitengewone zanger en songwriter zijn intrede had gedaan. En dan: "The Heart Of Saturday Night": kalme piano- en saxofoonklanken begeleid door Waits' kenmerkende stem begeleiden je door de zaterdagavond. Aan de ene kant zijn er nog steeds enkele herinneringen aan de babyspek van het debuut, bijvoorbeeld "San Diego Serenade" is nog steeds erg in de geest van het eerste album. Het titelnummer en vooral het to-die-for "Shiver Me Timbers" zijn twee van de mooiste juweeltjes uit zijn rijke repertoire op de A-kant. Maar er is ook de jazz, de barmuziek. De contrabas stuitert met toenemende kracht rond in de droesem van de stukken. Vingers knakken. Een saxofoon stampt. En Tom begint zijn typische verhalende gesproken vocalen te ontwikkelen, waarin de eerste staaltjes van de metaforische taal die hij later tot meesterschap ontwikkelt, verweven zijn. Het geweldige "Diamonds On My Windshield" begint op de A-kant. De B-kant is pure bar groove. Wat kost de wereld? "Drunk On The Moon" is geweldig.

En als afsluiter "The Ghosts Of Saturday Night", dat zo sfeervol is dat je jezelf meteen naast de jongens ziet staan op de met regen doordrenkte straat in het schijnsel van de krantenkiosk, diep in de nacht, waar het begin van de avond ver achter ons ligt en de ochtend niet eens een gedachte is. Een doorgang dieper de nacht in. Tom strompelt vooruit. En wij volgen hem.

Hoe buitengewoon deze Tom Waits was, werd pas volledig vastgelegd op Album No.3 in 1975. De 70 minuten durende live-opname "Nighthawks At The Diner", getiteld naar een schilderij van Edward Hopper uit 1942, is tot op de dag van vandaag in veel opzichten ongehoord. Om Waits' potentieel voor optredens buiten de gebruikelijke podiumsetting te realiseren, werden de Record Plant Studios in L.A. omgetoverd tot een diner voor twee shows op elk van twee juli avonden voor een publiek van eerste fans en oude vrienden De zaal werd omgetoverd tot een nachtclub voor twee optredens op elke avond in juli voor een publiek van eerste fans en oude vrienden - compleet met een bar, chips op de tafels en een echte stripper genaamd Dewana als openingsact. Opgewarmd in de juiste stijl begint Tom Waits met "Emotional Weather Report", begeleid door een vierkoppige jazzband onder leiding van saxofonist Pete Christlieb en pianist Michael Melvoin. Het geïnspireerde samenspel van free beat proza en swingende midnight tips komt tot een hoogtepunt in het 11 minuten durende "Nighthawk" nighthawk Postcards", maar ook "Spare Parts", "Better Off Without A Wife" en "Nobody" worden beschouwd als eeuwige mijlpalen van een begaafde late-night loner - om nog maar te zwijgen van de intermezzo's en overgangen waarin Tom Waits zijn volledige komische talent laat horen.

Wat kwam er na deze geniale zet? Het kwam bijna precies een jaar later: "Small Change", dat in zijn nonchalante imperfectie beschouwd moet worden als het archetypische Waits studioalbum van de vroege (Asylum) jaren. Bassist Jim Hughart bleef over van de "Nighthawks" band, aangevuld met drummer Shelly Manne, saxofonist Lew Tabackin en soms een strijkersensemble. Waits - nu op de cover in waits - nu verkleed als stripper op de hoes - zong en reciteerde zijn weg door songs als "Tom Traubert's Blues", "The Piano Has Been Drinking" en "Bad Liver And A Broken Heart" met verlaagde stem, zijn donkere wereld aan het einde van de goot verlichtend als onder een brandend glas.

1. Tom Traubert's Blues
2. Step Right Up
3. Jitterbug Boy
4. I Wish I Was In New Orleans
5. The Piano Has Been Drinking (Not Me)
6. Invitation To the Blues
7. Pasties and a G-String
8. Bad Liver and a Broken Heart
9. The One That Got Away
10. Small Change
11. I Can't Wait To Get Off Work

Recensies:

"Gesteund door een jazztrio bestaande uit tenorsaxofonist Lew Tabackin, bassist Jim Hughart en drummer Shelly Manne, vindt Waits de meest sympathieke ondersteuning van zijn carrière tot nu toe en creëert hij zijn vroege meesterwerk. Small Change bevat Waits' favorieten zoals "The Piano Has Been Drinking (Not Me)", de ontroerende soldatenballade "Tom Traubert's Blues" en de manische slideshow van "Step Right Up".
tomwaits.com